www.papieze.strefa.pl
c.d. listy papieży od XV do XVI wieku. Od Mikołaja V do Piusa IV.

Mikołaj V, pontyfikat: 6 III 1447 - 24 III 1455
Tomasz Parentucelli przyszedł na świat 15 listopada 1397 roku w Sarzana koło La Spezia. Był synem lekarza.
Uczestniczył w XVII Soborze Powszechnym we Florencji. Jako legat reprezentował papieża Eugeniusza IV na sejmie we Frankfurcie w 1446 roku, gdzie zyskał jego duże uznanie. Wdzięczny papież mianował go kardynałem. W 1447 roku Eugeniusz IV powierzył mu godność biskupa Bolonii, ale Tomasz Parentucelli nie mógł objąć diecezji z powodu panującej rewolty.
Po śmierci Eugeniusza IV konklawe w Rzymie na biskupa Rzymu wybrało Tomasza Parentucelliego, który, koronowany, przyjął imię Mikołaj V. Był to wyraz szacunku dla swego dawnego opiekuna kardynała Niccoló Albergatiego.
Papież Mikołaj V skłonił Feliksa V do abdykacji. Sobór obradujący w Bazylei 24 kwietnia 1449 roku rozwiązał się, przy czym dokonał wcześniej formalnego wyboru Tomasza Parentucelliego na papieża.
Papież Mikołaj V ogłosił rok 1450 rokiem jubileuszowym w podzięce za przywróconą jedność w Kościele. W tym też roku wyniósł na ołtarze franciszkańskiego reformatora Bernardyna ze Sieny.
19 marca 1452 roku w Bazylice św. Piotra dokonał koronacji Fryderyka III Habsburga na cesarza. Była to ostatnia koronacja cesarska, jaka się odbyła w Rzymie.
Jest uznawany za jednego z najznakomitszych następców św. Piotra. Sprawował mecenat nad nauką i sztuką. Zapoczątkował tłumaczenia starożytnych autorów greckich na język łaciński. Zgromadził wielki księgozbiór, który stał się podstawą Biblioteki Watykańskiej.
W 1449 roku Mikołaj V kreował pierwszego polskiego kardynała Zbigniewa Oleśnickiego, arcybiskupa krakowskiego.
Mikołaj V zmarł w Rzymie. Został pochowany w Bazylice św. Piotra.

Kalikst III, pontyfikat: 8 IV 1455 - 6 VIII 1458
Alfonso de Borgia, urodził się w Hiszpanii nieopodal Walencji 31 grudnia 1378 roku, a zmarł w Rzymie 6 sierpnia 1458 roku. Pochodził ze znaczącej rodziny hiszpańskiej. Po ukończeniu studiów otrzymał od antypapieża Benedykta XIII tytuł kanonika. Marcin V mianował go biskupem Walencji, w 1444 roku natomiast został kardynałem-prezbiterem SS. Quattro Coronati decyzją papieża Eugeniusza IV.
Zasłynął ze swojej rozwagi w rozwiązywaniu trudnych spraw oraz pobożnego życia, co sprawiło, że okazał się odpowiednim kandydatem i w roku 1455 został wybrany papieżem, przyjmując imię Kaliksta III.
Papież szczególnie zaangażował się w obronę świata chrześcijańskiego przeciw najazdom Turków. Wezwał książąt krajów europejskich, aby na czas walk z najeźdźcą islamskim zapomnieli o swoich waśniach i zjednoczyli siły. Wysłał posłańców do Anglii, Francji, Niemiec, Węgier, Portugalii i Aragonu, aby wezwać królów do walki, gromadzenia pieniędzy z podatków ustanowionych na ten cel i modlitw o zwycięstwo. Jego wezwania spotkały się z obojętnością władców zaangażowanych w walki miedzy sobą, we Francji i Niemczech. Akcja zbierania tureckich dziesięcin spotkała się z protestem. Krucjata, która rozpoczęła się 1 marca 1456 roku, mimo braku zaangażowania monarchów, przyniosła jednak zwycięstwa pod Belgradem i Lesbos. Nie zachęciło to jednak władców do przyłączenia się do walk. Państwa europejskie były coraz bardziej skłócone i niezdolne stawić oporu inwazji tureckiej. Papież ustanowił święto Przemienienia Pańskiego obchodzone 6 sierpnia w Kościele i nakazał dzwonić codziennie w kościołach oraz odmawiać modlitwę Anioł Pański. Papież Kalikst III wznowił sąd nad Joanną d'Arc spaloną na stosie 30 maja 1231 roku i uniewinnił ją wobec oskarżeń o czary i herezję. Kanonizował Osmunda – biskupa Salisbury.
Kalikst III był człowiekiem wzniosłych ideałów, niezwykłej odwagi i energii, którą w głównej mierze skierował na sprawę walki z inwazją turecką i zjednoczenia władców europejskich wobec tureckiego zagrożenia. Pod koniec życia zdał sobie sprawę, iż nie uda mu się zrealizować swoich zamierzeń i głównego celu obrony chrześcijańskiej Europy, co było spowodowane obojętnością monarchów wobec tej kwestii.
W wojnie trzynastoletniej między Polską, a Zakonem krzyżackim, stanął po stronie Zakonu i nie chciał uznać aktu inkorporacji Pomorza i Prus do Polski ogłoszonego 4 marca 1454 roku przez króla Kazimierza IV Jagiellończyka.
Kalikst III zmarł w Rzymie i został pochowany w kościele S. Maria in Monserrato.

Pius II, pontyfikat: 19 VIII 1458-15 VIII 1464
Eneasz Sylwiusz Piccolomini urodził się 18 października 1405 roku w Corsignano, niopodal Sieny. Pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej.
Był sekretarzem kardynała Domenico Capranica i uczestniczył w XVII Soborze Powszechnym w Bazylei. Został osobistym sekretarzem Feliksa V, wybranego przez sobór bazylejski. W 1446 roku Eneasz zerwał z dotychczasowym życiem świeckim i przyjął święcenia kapłańskie. Papież Kalikst III 18 grudnia 1456 roku kreował go kardynałem-prezbiterem. Został wybrany przez kapitułę na biskupa warmińskiego, ale nie objął urzędu wskutek sprzeciwu króla Polski Kazimierza IV Jagiellończyka. Odbiło się to na późniejszych relacjach papiestwa z Polską.
Po śmierci Kaliksta III kardynałowie zebrani na konklawe w Rzymie, wybrali Eneasza Sylwiusza Piccolominiego na papieża. Papież elekt został koronowany w Bazylice św. Piotra i przyjął imię Pius II.
Nowy papież zwołał kongres władców chrześcijańskich do Mantui na 1 czerwca 1459 roku, aby radzić na temat krucjaty, mającej być skierowaną przeciwko Turkom. Kongres zakończył się fiaskiem, gdyż władcy Europy nie byli zainteresowani krucjatą, pochłaniały ich wtedy lokalne rozgrywki polityczne.
Pius II wydał zakaz burzenia starożytnych budowli w Rzymie. dodał tzw. loggię błogosławieństw do fasady konstantyńskiej Bazyliki św. Piotra.
Papież Pius II stanął po stronie Zakonu Krzyżackiego w czasie trzynastoletniej wojny Polski z Krzyżakami. Dlatego Kazimierz IV Jagiellończyk nie wpuścił do kraju legatów papieskich.
Pius II w czerwcu 1464 r. ogłosił ponownie wyprawę krzyżową i wyznaczył Ankonę na miejsce koncentracji wojsk. Pius II postanowił sam stanąć na czele wyprawy, aby zachęcić władców chrześcijańskich do krucjaty. Z Bazyliki św. Piotra wziął krzyż, który miał być znakiem uczestnika krucjaty i mimo ciężkiej choroby wyruszył do Ankony, gdzie umarł.
Jego serce zostało w Ankonie, a resztę ciała pochowano w rzymskim kościele S. Andrea della Valle.

Paweł II, pontyfikat: 30 VIII 1464 - 26 VII 1471
Piotr Barbo urodził się 23 lutego 1417 roku w Wenecji. Pochodził z rodziny kupieckiej. Był bratankiem papieża Eugeniusza IV. Został archidiakonem w Bolonii, a potem biskupem w Cervia i w Vicenzy. Był także protonotariuszem Kościoła rzymskiego.
W 1440 został mianowany przez Eugeniusza IV kardynalem-diakonem kościoła S. Maria Nuova. Od Mikołaja V otrzymał godność kardynała-prezbitera kościoła S. Marco.
Po śmierci Piusa II kardynałowie zebrani na konklawe najpierw opracowali kapitulację, ograniczającą władzę przyszłego papieża. Dopiero potem wybrali następcę Piusa II. Został nim Piotr Barbo, który, koronowany, przyjął imię Paweł II. W 1466 r. wykryto spisek na życie papieża.
Paweł II oskarżył humanistów o propagowanie wartości pogańskich. Z tego względu rozwiązał kolegium siedemdziesięciu abrewiatorów w kancelarii papieskiej. W 1468 roku rozwiązał również Akademię Rzymską.
Papież chciał pozbyć się fraticellich, którzy byli zwolennikami radykalnego ubóstwa w zakonie franciszkańskim i głosili, że następcy św. Piotra nie są prawdziwymi namiestnikami Chrystusa, jeżeli nie zachowują całkowitego ubóstwa.
W 1467 roku z nakazu papieskiego przeniesiono z benedyktyńskiego klasztoru w Subiaco do Watykanu pierwszą powstałą na terenie Italii drukarnię.
W Polsce Paweł II nie mógł dojść do porozumienia z królem Kazimierzem IV Jagiellończykiem w sprawie biskupstwa warmińskiego. Poprzez swego legata pośredniczył w zawarciu pokoju w Toruniu w 1466 roku. Zniósł co prawda nałożone wcześniej ekskomuniki, ale nie zatwierdził całkowitego zawieszenia broni.
Paweł II zmarł w Rzymie i tam też został pochowany w Bazylice św. Piotra.

Sykstus IV, pontyfikat: 9 VIII 1471 - 12 VIII 1484
Franciszek della Rovere przyszedł na świat 21 lipca 1414 roku w Celle, w liguryjskiej rodzinie szlacheckiej. Był franciszkaninem. Przez pewien czas piastował urząd prowincjała w Ligurii, a 19 maja 1464 roku powierzono mu stanowisko generała franciszkanów. Papież Paweł II mianował go kardynałem S. Pietro in Vincoli w 1467 roku.
Po śmierci Pawła II Franciszek della Rovere został wybrany na nowego papieża przez kolegium kardynałów. Papież elekt koronowany przyjął imię Sykstus IV.
Papież Sykstus IV uprawiał politykę, która miała na celu uczynienie z Państwa Kościelnego monarchii świeckiej. Monarchia ta miałaby być rządzona przez kardynałów spokrewnionych z papieżem. Sykstus IV uwikłał się w różne intrygi rodzinne. Od jego pontyfikatu rozpoczął się kolejny niezbyt chlubny okres papiestwa.
Sysktus IV był prawdziwym księciem renesansu, mecenasem nauki i sztuki. Przemienił średniowieczny Rzym w miasto przepychu. Za jego inicjatywą powstał Ponte Sisto i wielki szpital S. Spirito. Papież fundował kościoły, m.in. S. Maria del Poplo i S. Maria della Pace. To on wybudował oratorium na Watykanie, które od jego imienia zostało nazwane Kaplicą Sykstyńską. Z jego inicjatywy przybyli do Rzymu najwięksi mistrzowie malarstwa, rzeźby i muzyki. Ugruntował działalność watykańskiego archiwum i biblioteki.
W 1476 roku ogłosił konstytucję Cum praeexcelsa. W niej papież ustanowił 8 grudnia świętem ku czci Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. W 1482 roku wyniósł na ołtarze franciszkańskiego teologa Bonawenturę, który zmarł w 1274 roku.
Sykstus IV założył Gwardię Szwajcarską. Została ona oficjalnie ustanowiona przez papieża Juliusza II. Stroje gwardzistów zostały zaprojektowane przez samego Michała Anioła.
1 listopada 1478 roku założył inkwizycję hiszpańską, a w 1483 roku na stanowisku wielkiego inkwizytora został zatwierdzony Tomasz Torquemada. Jednym kardynałów mianowanych przez Sysktusa IV był jego bratanek Guliano della Rovere, późniejszy papież Juliusz II.
Sykstus IV zmarł w Rzymie. Jego ciało zostało pochowane w grotach watykańskich w Bazylice św. Piotra.

Innocenty VIII, pontyfikat: 29 VIII 1484 - 25 VII 1492
Jan Chrzciciel Cibó przyszedł na świat w Genui. Jego ojciec był rzymskim senatorem, spokrewnionym z rodem Doriów. Jan był biskupem w Savonie i Molfetta. W 1473 roku papież Sykstus IV kreował go kardynałem.
Po śmierci Sykstusa IV konklawe odbyło się z opóźnieniem, gdyż w Rzymie pojawiły się rozruchy. Kardynałowie podzielili się na dwie frakcje. Jedni popierali kandydaturę Rodriga de Borji y Doms, późniejszego papieża Aleksandra VI, drudzy chcieli wybrać Giuliano della Rovere, którego popierał ród Colonnów. Obaj kandydaci próbowali zyskać przychylność kardynałów. Licząc na możliwość większego wpływu na jego decyzje, wybrano na papieża Jana Chrzciciela Cibó. Został on koronowany 12 września 1484 roku. Nowy papież obrał imię Innocenty VIII.
Papież był człowiekiem renesansu, prowadził dworski styl życia. Po swoim poprzedniku Innocenty VIII odziedziczył ogromny deficyt w budżecie Kościoła. Aby uzyskać pieniądzę, dał nawet w zastaw tiarę papieską. Tworzył nowe stanowiska, które następnie były sprzedawane na licytacjach. W ten sposób powstał "sekretariat apostolski", który składał się z 26 sekretarzy.
Bullą Summis desidezantes z 5 grudnia 1484 roku Innocenty VIII ustanowił inkwizycję w Niemczech. Nakazał jej występowanie przeciwko czarom.
Innocenty VIII zbudował w ogrodach watykańskich Belweder, który stał się siedzibą wypoczynkową. Za pontyfikatu Innocentego VIII 2 stycznia 1492 r. król Hiszpanii Ferdynand Katolicki i Izabela I Kastylijska usunęli Maurów z Grenady.
Innocenty VIII zmarł w Rzymie i został pochowany w Bazylice św. Piotra.

Aleksander VI, pontyfikat: 11 VIII 1492 - 18 VIII 1503
Rodrigo de Borgia, urodził się 1 stycznia 1431 roku w Jativa, blisko Walencji w Hiszpanii. Był siostrzeńcem kardynała Alfonso Borgia, papieża Kaliksta III. Wuj mianował go w lutym 1456 roku kardynałem-diakonem i legatem w Marchii Ankony, następnie biskupem Walencji. W 1457 roku został wicekanclerzem Stolicy Apostolskiej.
Biskup Rodrigo de Borgia prowadził o wiele bardziej świecki tryb życia, niż ogólnie przyjęty za właściwy osobie duchownej. Żył otwarcie w nielegalnym związku z kobietą, z którą miał czwórkę dzieci. Był jednym z najbogatszych ludzi swoich czasów, kilkakrotnie ubiegał się o godność papieską, po raz pierwszy po śmierci papieża Sykstusa IV, powtórnie po śmierci Innocentego VIII, wtedy to, kardynałowie zebrani na konklawe 11 sierpnia 1492 roku wybrali go na papieża, po koronacji (26 sierpnia) przyjął imię Aleksander VI. Wybór był kupiony znacznymi łapówkami i obietnicami beneficjów dla kardynałów, którzy oddadzą na niego swój głos.
Papież Aleksander VI dążył do uczynienia z Państwa Kościelnego największego i najsilniejszego państwa w Italii. Zajął się reformą administracji, zaprowadził porządek w Rzymie, usprawnił sądownictwo uważał się za przywódcę całej Italii. Popierał reformę klasztorów we Francji i w Niemczech. Aleksander VI rozpoczął przebudowę Watykanu i Zamku św. Anioła. Zbudował nową drogę w mieście leonińskim zwana Via Alessandrina. Ufundował narodowy kościół hiszpański S. Maria di Monserrato, a w kościele S. Maria Maggiore ufundował strop kasetonowy. Odnowił konstytucję papieża Sykstusa IV w sprawie święta Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Wszystkie te działania dawały nadzieję na to, że papież podejmie jednak działalność duchową w Kościele. Jednak były to nadzieje złudne. Szybko okazało się, że jedyną troską Aleksandra VI jest złoto, kobiety i władza. Mianował kardynałami swojego osiemnastoletniego syna, Cesare, a także brata swojej kochanki. Swoją córkę, Lukrecję kilkakrotnie wydawał za mąż, dla uzyskania zgodnych z jego wolą układów i wpływów. Powierzał jej także władzę nad Rzymem, gdy udawał się poza miasto.
Po śmierci króla Neapolu Ferdynanda I papież ustanowił jego następcą przychylnego sobie Alfonsa II, syna zmarłego króla. Karol VIII, król Francji odmówił uznania tego wyboru i wyruszył z armią na Rzym. Aleksander VI został zmuszony do zawarcia ugody na warunkach króla. Lecz wspólnie z innymi władcami Italii zdołał go wyprzeć z półwyspu.
Za pontyfikatu Aleksandra VI, 12 października 1492 roku, Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę. Papieżowi przypadł w udziale podział Nowego Świata pomiędzy władców hiszpańskich i portugalskich. Musiał nieco zmodyfikować swój pierwotny plan, gdyż zbytnio faworyzował Hiszpanię, przeciwko czemu protestowali Portugalczycy. Innym wydarzeniem, które wiąże imię Aleksandra VI z historią był proces Girolamo Savonaroli (1452-1498). Ten reformator religijno-polityczny z Florencji, Dominikanin, w swoich kazaniach piętnował rozwiązły tryb życia, bogactwo i zachłanność wyższego duchowieństwa, w tym samego papieża. W swoim życiu uprawiał ascezę i zmuszał do pracy podległych mu mnichów. W roku 1498, z rozkazu Aleksandra VI florencki mnich został ekskomunikowany i powieszony, a jego ciało spalono na stosie za krytykę dworu papieskiego i nawoływanie do zwołania soboru w celu usunięcia niegodnego papieża z urzędu.
Po śmierci ukochanego syna Cezarego, Aleksander VI chciał się oddać tylko i wyłącznie sprawom duchowym Kościoła. Niestety nie potrafił oprzeć się dotychczasowemu stylowi życia i dalej Rzym trawiony był przez korupcję, nepotyzm i symonię.
Istnieją różne przekazy dotyczące jego śmierci. Według jednych źródeł został otruty podczas obiadu, według innych miał umrzeć na febrę. Pochowano go w kaplicy św. Andrzeja w Bazylice św. Piotra, a w 1610 roku jego szczątki przeniesiono do hiszpańskiego kościoła S. Maria di Monserrato w Rzymie.

Pius III, pontyfikat: 22 IX 1503 - 18 X 1503
Francesco Todeschini Piccolomini urodził się w Sienie 29 maja 1439 roku. Wybrany na papieża 22 września roku 1503, umarł w Rzymie 18 października 1503 roku, po trwającym cztery tygodnie pontyfikacie. Był siostrzeńcem Piusa II, który był jego opiekunem duchowym i pod okiem którego zdobył wykształcenie. W Perugii odbył studia prawnicze, uzyskując tytuł doktora prawa kanonicznego. Pius II wyświęcił go na diakona i mianował arcybiskupem Sieny, wyniósł go do godności kardynała-diakona kościoła S. Eustachio, 5 marca 1460 roku. Później sprawował funkcję legata papieskiego w Marchii Ankony, gdzie udał się z doświadczonym biskupem Marsykiem jako jego asystent. W 1464 r. Pius II powierzył mu władzę w Rzymie, podczas swojej wyprawy morskiej na krucjatę. Przez wiele lat był kardynałem-protektorem Anglii i Niemiec, był także legatem papieża Pawła II w Niemczech. Był wszechstronnie wykształconym człowiekiem nieskazitelnego charakteru, o szerokich horyzontach umysłowych. Był mecenasem nauki i sztuki, założył Liberia Piccolomini w Sienie. Nie jest zatem dziwne, że był przeciwnikiem polityki kościelnej papieża Aleksandra VI, która naznaczona była symonią i nepotyzmem.
Po śmierci Aleksandra VI kolegium kardynalskie zebrało się w kościele S. Maria Sopra Minerva w dniach od 16 do 22 września 1503 roku. Wybrano Francesco Todeschini Piccolominiego, który na cześć swojego wuja, Piusa II, przybrał imię Piusa III. Konsekrowany i koronowany 8 października 1503 roku, w skróconej do minimum ze względu na zły stan zdrowia uroczystości. Pius III nie zdołał podjąć zamierzonych reform, gdyż jego pontyfikat – należący do czterech najkrótszych w historii papiestwa – trwał tylko 26 dni.
Pius III zmarł w Rzymie i został pochowany w Bazylice św. Piotra, skąd w roku 1614 jego szczątki przeniesiono do kościoła S. Andrea della Valle, gdzie spoczywa tuż obok swego wuja, Piusa II.

Juliusz II, pontyfikat: l XI 1503 - 21 II 1513
Julian della Rovere przyszedł na świat 5 grudnia 1443 roku w Albissoli koło Sawony. Był bratankiem papieża Sykstusa IV i przez niego został skłoniony do rozpoczęcia studiów u franciszkanów i przyjęcia święceń kapłańskich.
Sykstus IV mianował go 1471 r. biskupem Carpentras i obdarzył godnością kardynała-prezbitera kościoła S. Pietro in Vincoli. W czasie pontyfikatów Sykstusa IV i Innocentego VIII Julian della Rovere objął osiem biskupstw, został mianowany kardynałem-biskupem kościoła S. Sabina oraz otrzymał liczne opactwa i beneficja. Pełnił funkcję legata papieskiego we Francji w latach 1480-1482.
Po śmierci Piusa III na jego następcę został wybrany Julian della Rovere. Konsekrowany i koronowany papież elekt przyjął imię Juliusz II.
Pontyfikatowi Juliusza II towarzyszyły konflikty zbrojne, które w konsekwencji doprowadziły do zjednoczenia Włoch i obrony przed obcą ingerencją.
Papież zwołał w Rzymie Sobór Laterański V na 19 kwietnia 1512 roku, który wydał wiele dokumentów reformatorskich, których jednak założenia nie zostały zrealizowane. Papież uznał za nieważne zgromadzenie pizańskie z 1 października 1511 roku, na którym potwierdzono dekret o wyższości soboru nad papieżem i zawieszono Juliusza II w urzędowaniu. Juliusz II stworzył sojusz obronny, tzw. Świętą Ligę.
Juliusz II do obrony granic Państwa Kościelnego wezwał utworzoną przez Sykstusa IV Gwardię Szwajcarską, w której skład wchodzili nie-żonaci ochotnicy.
Juliusz II faworyzował swoich krewnych. Stało się już zwyczajem, że bratanek papieża otrzymywał godność kardynała i namiestnika papieskiego w kurii rzymskiej.
Papież był hojnym mecenasem artystów. Opłacał mistrzów tej klasy, co Michał Anioł, Rafael Santi, czy Bramante. Juliusz II zlecił przebudowę Rzymu i chciał utworzyć nowe centrum władzy kościelnej na wzgórzu watykańskim. Zaczął na ten cel zbierać ofiary w całej Europie. Ogłosił odpust zupełny dla chrześcijan, którego warunkiem było przyjęcie sakramentów i złożenie datku na budowę nowej Bazyliki św. Piotra. Odpust ten stał się jednym z powodów rozłamu w Kościele, który zapoczątkował Marcin Luter. W Rzymie papież polecił Michałowi Aniołowi wykonanie posągów, ale artysta ukończył tylko rzeźbę Mojżesza. Finansowany przez papieża Michał Anioł namalował Świętą Rodziną i przozdobił freskami sklepienie Kaplicy Sykstyńskiej. Juliusz II zlecił Rafaelowi ozdobienie freskami tzw. stanz watykańskich.
W soborze Laterańskim V brała udział także delegacja z Polski, m.in. prymas Jan Łaski. W 1505 roku papież nakazał Wielkiemu Mistrzowi krzyżackiemu złożenie hołdu królowi polskiemu.
Juliusz II zmarł w Rzymie i został pochowany w Bazylice św. Piotra.

Leon X, pontyfikat: 11 III 1513 - 1 XII 1521
Jan de Medici przyszedł na świat 11 grudnia 1475 roku we Florencji. Był drugim synem Wawrzyńca Wspaniałego - władcy Florencji. W wieku 13 lat otrzymał godność kardynała-diakona kościoła S. Maria in Dominica. W wieku 17 lat został członkiem kolegium kardynałów i rozpoczął rezydowanie w Rzymie. W roku 1494 papież Aleksander VI skazał go wraz z całą rodziną na wygnanie. W latach 1494-1500 podróżował po Europie. W Niderlandach spotkał Erazma z Rotterdamu. Po śmierci Aleksandra VI powrócił do Rzymu. Juliusz II mianował go swoim legatem w Bolonii i Romanii. Został władcą Florencji. Po śmierci Juliusza II na konklawe został wybrany większością głosów. Obrał imię Leon X.
Nowy papież kontynuował obrady Soboru Laterańskiego V. Uchwalono dogmat o nieśmiertelnej, indywidualnej duszy ludzkiej. Sobór potępił koncyliaryzm i uchwalił, że prawo zwoływania, przenoszenia i rozwiązywania soboru przysługuje tylko papieżowi.
Leon X zakazał wszelkich form symonii przy uzyskiwaniu beneficjów. Wyznaczył podatki i prowizje dla kurii rzymskiej oraz zapowiedział wprowadzenie egzaminów dla kandydatów do święceń kapłańskich i na wyższe stanowiska. Kaznodzieje otrzymali zakaz krytykowania hierarchii kościelnej. W tym czasie przyjęto procedurę cenzurowania książek. Za pontyfikatu Leona X w roku 1519 zmarł Leonardo da Vinci.
W 1517 roku Dominikanin Johann Tetzel głosił uproszczoną naukę o odpustach, co spotakało się z ostrą krytyką augustianina Marcina Lutra. Leon X 15 czerwca 1520 roku ogłosił bullę Exsurge Domine, w której potępił Marcina Lutra. Kiedy ten publicznie spalił bullę, papież ekskomunikował go. Konflikt Leona X z Marcinem Lutrem stał się bezpośrednią przyczyną rozdarcia Kościoła zachodniego, które trwa do dzisiaj.
11 października 1521 roku król angielski Henryk VIII otrzymał od Leona X tytuł obrońcy wiary. Była to nagroda za obronę siedmiu sakramentów przeciw poglądom Marcina Lutra.
Leon X wydał brewe, w którym nakazał Wielkiemu Mistrzowi Krzyżackiemu złożenie hołdu lennego Polsce. Papież zatwierdził układ piotrowski i przyznał Janowi Łaskiemu i jego następcom tytuł legatus natus.
Leon X zmarł w Rzymie. Początkowo pochowany był w bazylice św. Piotra, lecz potem jego zwłoki przeniesiono do grobowca w kościele S. Maria Sopra Minerva.

Hadrian VI, pontyfikat: 9 I 1522 - 14 IX 1523
Był jedynym papieżem nowszych czasów, oprócz Marcelego II, który zachował swoje imię nadane na chrzcie. Urząd przejął po Leonie X, 9 stycznia 1522 roku, umarł zaś 14 września roku 1523. Pochodził z niezamożnej rodziny holenderskiej z Utrecht. We wczesnych latach dzieciństwa stracił ojca, który był człowiekiem bardzo pobożnym. Trud utrzymania rodziny spadł na owdowiałą matkę, która dzięki silnemu charakterowi podołała temu wyzwaniu. Dzięki Margaret Burgundy, która wsparła finansowo biednego Hadriana, odbył on gruntowne studia z zakresu filozofii, teologii i prawoznawstwa na uniwersytecie w Louvain zakończone uzyskaniem tytułu doktora teologii w roku 1491. Będąc już profesorem na swojej Alma Mater szybko zdobył uznanie uczonych a także sympatię studentów. Świadczyć o tym mogą dwie książki, jakie zostały po nim z tamtego okresu: Quaestiones quodlibeticae (1521) i Komentarz do IV księgi Sentencji Piotra Lombarda (1512). Obie te prace ukazały się bez wiedzy i woli Hadriana, zostały bowiem zredagowane w oparciu o notatki jego studentów.
Jako dziekan kolegiaty św. Piotra w Louvain i rektor tamtejszego uniwersytetu włożył wiele wysiłku w rozwój nauk świeckich i teologii. Dzięki ascezie i świętemu życiu był wielkim autorytetem moralnym zarówno dla studentów jak i dla prostych ludzi w Louvain. W roku 1506 cesarz Maksymilian poprosił Hadriana o duchową opiekę dla swojego wnuka, przyszłego Karola V, mającego wówczas 6 lat. Historycy twierdzą, że wszystkiego – poza sztuką wojenną – cesarz Karol V nauczył się od Hadriana. Przyszły papież wpoił młodemu Karolowi przywiązanie do wiary ojców. Wraz z objęciem tronu przez wychowanka Hadriana, pozycja skromnego profesora zaczęła nagle wzrastać. Musiał porzucić zacisze swojej pracowni, by zacząć uczestniczyć w życiu politycznym, u boku cesarza. Przez kolejne 10 lat obejmował coraz wyższe stanowiska kościelne: został biskupem Tortosy, Wielkim Inkwizytorem Hiszpanii. Za zasługi, które oddał Kościołowi w Hiszpanii otrzymał kapelusz kardynalski. Piastował także stanowisko wicekróla, reprezentując w ten sposób interesy cesarza Karola na półwyspie apenińskim.
Decyzja konklawe, o wyborze go na następcę św. Piotra była dla niego wielkim zaskoczeniem. W tym czasie przebywał w Hiszpanii, skąd drogą morską (dla pokreślenia niezależności politycznej Stolicy Apostolskiej) przybył do Rzymu 29 sierpnia, gdzie dwa dni później odbyła się jego uroczysta koronacja. Pontyfikat Hadriana przypadł na bardzo ciężkie czasy w historii Papiestwa. Musiał on bowiem stawić czoła powszechnej korupcji, waśniom książąt, którzy dla objęcia władzy gotowi byli czynić wielkie mordy. To czas powstawania ruchów reformacyjnych w Kościele niemieckim, zagrożenia dla chrześcijaństwa ze strony Turków, którzy - zająwszy wyspę Rodos - szykowali się do ataku na Węgry. Były to ogromne wyzwania dla Kościoła, a Hadrian rozpoczynając swoje urzędowanie miał już sześćdziesiąt trzy lata. Nie zyskał sympatii Rzymian, którzy traktowali go jak "barbarzyńcę z północy". Zyskał sobie u nich także opinię skąpca, gdyż starał się wyprowadzić Papiestwo ze znacznych długów, w jakie wpędził Watykan jego poprzednik Leon X.
Hadrian wysłał swojego legata na zjazd książąt niemieckich, który odbywał się w Norymberdze w roku 1522, by potępić nauki Marcina Lutra. Papież znał tezy Lutra jeszcze z czasów swojego pobytu w Hiszpanii, gdzie przewodniczył inkwizycji. Hadrian przedstawił tam także swoją krytykę Kurii Rzymskiej, co ochoczo podchwycili Reformatorzy, dla usprawiedliwienia swojej apostazji. Mając na uwadze powstrzymanie nieortodoksyjnych nauk Lutra, zarządził wprowadzenie w życie postanowień edyktu z Wormacji, gdzie zakazano mu nauczania teologii. Niestety, jak miała pokazać historia, Hadrian niewłaściwie ocenił siłę tendencji odśrodkowych w Kościele.
W lecie 1523 roku Rzym nawiedziła fala strasznych upałów, które dla podeszłego już w latach i wyczerpanego wysiłkami ocalenia Kościoła Hadriana okazała się zabójcza. Zachorował i zmarł 14 września tego samego roku. Jego ciało zostało złożone w kaplicy św. Andrzeja w pobliżu grobów Piusa II i Piusa III. 10 lat później szczątki Hadriana zostały przeniesione do narodowego kościoła niemieckiego Santa Maria dell’ Anima w Rzymie.

Klemens VII, pontyfikat: 19 XI 1523 - 25 IX 1534
Juliusz de Medici przyszedł na świat 26 maja 1479 roku we Florencji. Był synem Juliana de Medici i Fioretty. Juliusz, po zamordowaniu ojca, wychował się u swego wuja Wawrzyńca Wspaniałego, władcy Florencji. Był kuzynem papieża Leona X, który mianował go w 1513 roku arcybiskupem Florencji, a następnie wyniósł do godności kardynalskiej. Od marca 1517 roku pełnił funkcję wicekanclerza i był odpowiedzialny za politykę Leona X.
Po śmierci Hadriana VI konklawe trwało pięćdziesiąt dni. Ostatecznie kardynałowie wybrali na papieża Juliusza de Medici, który po koronacji obrał imię Klemens VII.
Papież Klemens VII obawiał się dominacji cesarza rzymsko-niemieckiego Karola V w Italii. Z tego względu przystąpił do Świętej Ligi. Skutkiem takiej polityki stała się inwazja wojsk cesarskich na Włochy. Papieża broniła Gwardia Szwajcarska. Poległo wtedy ponad 100 gwardzistów. Na pamiątkę ofiarnej obrony papieża, do dzisiejszego nowi żołnierzesą zaprzysięgani dnia 6 maja. Papież znalazł schronienie w Zamku św. Anioła, ale musiał się poddać i przez pół roku był więziony przez wojska cesarskia. Na oczach bezradnego Klemensa VII agresorzy obrabowali Bazylikę św. Piotra. Rzym został doszczętnie spalony i splądrowany. Spustoszenia dokonali żołnierze, głównie luteranie.
Po zapłaceniu okupu 6 grudnia 1527 roku Klemens VII odzyskał wolność. Udał się do Orvieto i Viterbo, gdzie przebywał z dala od zrujnowanego i złupionego Rzymu. Do Watykanu wrócił dopiero w październiku 1528 roku. Papież pogodził się z cesarzem poprzez koronację Karola V 24 lutego 1530 roku, która odbyła się w Bolonii. Była to ostatnia koronacja cesarza, której dokonał papież. W styczniu 1524 r. papież wysłał legata Karola Lorenzo Capeggo do Norymbergii na zjazd Książąt Rzeszy. Chciał tam uzyskać poparcie Karola V dla edyktu warmackiego z 25 maja 1521 roku. Mocą tego edyktu Marcin Luter został uznany za heretyka i skazany na banicję.
Klemens VII nie potrafił podjąć decyzji w sprawie rozwodu króla Anglii Henryka VIII z Katarzyną Aragońską, co stało się bezpośrednią przyczyną kolejnego rozdarcia w Kościele zachodnim. 11 lipca 1533 roku papież ekskomunikował Henryka VIII i stwierdził nieważność jego rozwodu i powtórnego małżeństwa z Anną Boleyn.
Klemens VII był mecenasem artystów. Zlecił Michałowi Aniołowi wykonanie pomników do zakrystii kościoła św. Wawrzyńca we Florencji, oraz namalowanie w Rzymie w kaplicy Sykstyńskiej Sądu Ostatecznego.
Podczas pontyfikatu Klemensa VII król Polski Zygmunt Stary zgodził się na sekularyzację zakonu w Prusach. Wielki Mistrz zakonny stał się w Prusach księciem świeckim i został lennikiem króla polskiego. Papież w 1526 roku obłożył wielkiego mistrza Albrechta ekskomuniką.
W 1527 roku Mateusz z Bascio za zgodą Stolicy Apostolskiej założył Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Była to kontynuacja reformy franciszkańskiej.
Klemens VII zmarł w Rzymie i został pochowany w kościele S. Maria Sopra Minerva. Historycy oceniają jego pontyfikat jako jeden z najnieszczęśliwszych w historii.

Paweł III, pontyfikat: 13 X 1534 - 10 XI 1549
Aleksander Farnese przyszedł na świat 29 lutego 1468 roku w Canino. Pochodził z rodziny kondotierów o ogromnych posiadłościach. Papież Juliusz III nadał mu godność biskupa Parmy. W 1519 roku ALeksander Farnese otrzymał święcenia kapłańskie i zmienił swoje prywatne życie. Został kardynałem-biskupem Ostii i dziekanem Świętego Kolegium.
Po śmierci Klemensa VII na konklawe został wybrany na papieża. Koronowany, przyjął imię Paweł III.
Nowy papież zachęcał reform w zakonach. Zatwierdził regułę utworzonego przez Ignacego Loyolę Towarzystwa Jezusowego, czyli Jezuitów. Paweł III wsparł nowe zakony: teatynów, barnabitów, somasków, urszulanek i kapucynów.
W 1542 roku ustanowił w Rzymie Najwyższy Trybunał Apostolski – Święte Oficjum. Jego zadaniem było czuwanie nad czystością wiary, bezpośrednią kontynuacją tej organizacji stała się później Kongregacja Nauki Wiary.
Paweł III przyjął do kolegium kardynalskiego takie osobistości, jak m.in. Gianpietro Carafa – późniejszy papież Paweł IV i Marcello Cervini – późniejszy papież Marceli II.
W 1536 roku Paweł II utworzył komisję do zbadania stanu Państwa Kościelnego. Raport przez nią sporządzony stał się podstawą do prac soboru powszechnego w Trydencie. Obrady trwały od 1545 do 1563 roku, był to XIX Sobór Powszechny. Na soborze zabrakło przedstawicieli protestantów. W 1546 roku uznano dekretem Sacrosancta Tradycję, obok Biblii, za źródło wiary i stwierdzono, że Objawienie jest zawarte także w Tradycji. Przyjęto za autentyczny i oficjalny kanon Pisma Świętego według Wulgaty. Sobór uchwalił dekret o grzechu pierworodnym, dekret o usprawiedliwieniu człowieka. Uchwalono dekrety o sakramentach, których liczbę ustalono na siedem. Sobór zakazał kumulowania biskupstw i uregulowano obowiązki duszpasterskie biskupów.
Henryk VIII został ekskomunikowany i zdetronizowany przez papieża, gdy parlament Anglii 3 listopada 1534 roku za głowę Kościoła angielskiego uznał króla.
Paweł III przywrócił działalność uniwersytetu rzymskiego, rozbudował Bibliotekę Watykańską. Zlecił budowę Sala Regia w Watykanie i wykonanie fresków w papieskich apartamentach w Zamku św. Anioła. Rozpoczął wznoszenie Palazzo Farnese. Michał Anioł został zmuszony przez niego do kontynuowania przebudowy Bazyliki św. Piotra w Rzymie. Papież artyście nakazał także namalować Ostatnią Wieczerzę i pokryć malowidłami ściany Kaplicy Sykstyńskiej (fresk Sąd Ostateczny). W 1536 roku Paweł III zezwolił na zwyczaj obchodzenia karnawałuw Rzymie.
Mikołaj Kopernik dedykował pracę De revolutionibus orbium coelestium Pawłowi III w 1543 roku. W 1549 roku biskup krakowski Samuel Maciejowski poprosił papieża o przysłanie jezuitów do Polski.
Paweł III zmarł w Rzymie, gdzie w bazylice św. Piotra został pochowany.

Juliusz III, pontyfikat: 8 III 1550 - 23 III 1555
Jan Maria Ciocchi del Monte przyszedł na świat 10 września 1487 roku w Rzymie. Jego ojciec był prawinikiem. Jan Maria został szambelanem papieża Juliusza II.
W 1511 roku otrzymał nominację na arcybiskupa Siponto. W 1520 roku Leon X mianował go biskupem Pawii. Za pontyfikatu Klemensa VII Jan Maria dwukrotnie pełnił funkcję gubernatora Rzymu. W 1534 został mianowany przez Pawła III wicelegatem w Bolonii, Romanii, Parmie i Piacenzy, a w 1536 roku został podniesiony do godności kardynała-prezbitera kościoła SS. Vitale, Gervase e Protase. W 1543 roku otrzymał godność kardynała-biskupa Palestriny.
Po śmierci Pawła III konklawe trwało przez dziesięć tygodni. W rezultacie wybrano na nowego papieża Jan Marię Ciocchiego del Monte, który, koronowany, przyjął imię Juliusz III.
Nowy papież bullą Cum ad tollendam z 14 listopada 1550 roku wznowił obrady soboru w Trydencie, które zostały zawieszone i przeniesione do Bolonii za pontyfikatu Pawła III.
Sobór trydencki przyjął kolejne dekrety w sprawie reformy. Zdefiniowano wiarę katolicką dotyczącą Eucharystii, pokuty i sakramentu chorych. 28 kwietnia 1552 roku papież na 16 sesji zawiesił obrady soboru z powodu zamieszania politycznego, które pojawiło się pomiędzy Francją, Niemcami i Stolicą Apostolską.
Juliusz III powołał komisję składającą się z kardynałów. Celem tego kolegium było przygotowanie programu reform. Z papieskiej inicjatywy zostały wprowadzone ustawy dotyczące beneficjów, relacji między księżmi zakonnymi a świeckimi, dyscypliny zakonnej i ubioru kleryków. Przeprowadzono także zmiany w administracji kurii rzymskiej. Juliiusz ustanowił w Rzymie Collegium Germanicum, którego celem było kształcenie księży niemieckich, aby przywrócić katolicyzm w ich kraju.
Po wstąpieniu 6 lipca 1553 na tron Anglii Marii I Katoliczki nastąpił chwilowy powrót Kościoła angielskiego do wspólnoty ze Stolicą Apostolską. Juliusz III mianował Marcello Cerviniego, który potem został papieżem, bibliotekarzem Biblioteki Watykańskiej.
Juliusz III ufundował kościół S. Andrea. Z jego woli powstała Villa di Papa Giulia w Porta del Popolo, gdzie rezydował w ostatnich latach swego życia.
W Polsce po 1548 roku, pod wpływem wydarzeń w Niemczech i w Anglii, rodziła się myśl utworzenia Kościoła narodowego. Na sejmie piotrowskim król Polski Zygmunt II August obiecał zwołanie soboru narodowego, ale pod warunkiem uzyskania zgody Stolicy Apostolskiej. Papież Juliusz III mianował w Polsce pierwszego nuncjusza apostolskiego, został nim Alojzy Lippomano.
Juliusz III zmarł w Rzymie. Jego ciało pochowano w Porta del Popolo.

Marcelin II, pontyfikat: 9 IV 1555 - 1 V 1555
Marcelin Cervini przyszedł na świat 6 maja 1501 roku w Montepulciano koło Sieny. Był synem pisarza Świętej Penitencjarii Apostolskiej. Odbył studia w Sienie i Rzymie. Klemens VII powierzył mu rewizję kalendarza. Tłumaczył na włoski dzieła łacińskie i greckie.
Otrzymał biskupstwa w Nicastro, Reggio Emilia i Gubbio. 10 grudnia 1539 został kardynałem-prezbiterem kościoła S. Croce in Gerusalemme r. W 1548 r. Juliusz III oddał mu w opiekę Bibliotekę Watykańską.
Po śmierci Juliusza III został wybrany na nowego papieża, otrzymał sakrę biskupią i został koronowany. Był ostatnim papieżem w historii, który zachował swe chrzcielne imię.
Nowy papież zredukował do minimum wydatki na swą koronację i potrzeby dworu. Zakazał urządzenia uroczystości i festynów. Próbował zachować neutralność w polityce. Usiłował utrzymać pokój w Rzymie. Odznaczał się nienagannym życiem i wieloma zaletami umysłu.
Jego pontyfikat trwał 22 dni. Marceli II zmarł w Rzymie. Pochowano go w Bazylice św. Piotra.

Paweł IV, pontyfikat: 23 V 1555 - 18 VII 1559
Jan Piotr Carafa przyszedł na świat 28 czerwca 1476 roku w Sant Angelo della Scala, niedaleko Benewentu. Był potomkiem baronów neapolitańskich.
Został biskupem Chieti w 1505 roku. W latach 1513-1514 był legatem Leona X w Anglii za rządów Henryka VIII. Został nuncjuszem we Flandrii i w Hiszpanii. W 1518 roku otrzymał arcybiskupstwo Brindisi. Hadrian VI zatrudnił go przy opracowywaniu reform Kościoła.
Przez Pawła III Jan Piotr został mianowany arcybiskupem Neapolu, a za sprawa Juliusza III w 1550 roku został jednym z sześciu inkwizytorów w Świętym Oficjum. Od 1553 roku pełnił urząd dziekana Świętego Kolegium.
Po śmierci Marcelego II kardynałowie wybrali na następcę zmarłego papieża Jana Piotra Carafę. Papież elekt przyjął imię Paweł IV.
Nowy papież chciał usunąć Hiszpanów z Italii. Król Hiszpanii Filip II Habsburg rozpoczął wojnę z papieżem i pokonał jego wojska. Hiszpanie złupili wtedy Państwo Kościelne a Paweł IV oblężony w Zamku św. Anioła musiał zaakceptować narzucone warunki pokoju, który został zawarty 12 września 1557 roku w Cave koło Palestriny.
Paweł IV chciał przeprowadzenia reform w Kościele. Za jego pontyfikatu w 1556 roku zmarł św. Ignacy Loyola. Paweł IV pod groźbą najcięższych kar kościelnych zakazał wszelkich dyskusji dotyczących papieża sprawującego pontyfikat. Bezkompromisowo walczył z symonią i nepotyzmem.
Papież żądał, aby biskupi rezydowali w swoich biskupstwach, a nie w Rzymie lub innych miastach. Zorganizował wielką obławę, podczas której wygonił z Rzymu 113 biskupów i odesłał ich do opuszczonych diecezji. Podobnie postąpił z wałęsającymi się po Rzymie mnichami.
Papież zreorganizował Święte Oficjum nadał mu większe uprawnienia. Kazał opublikować w 1559 roku przez Kongregację Inkwizycji Indeks ksiąg zakazanych.
W Polsce w 1555 roku sejm piotrowski postanowił zwołać sobór narodowy. Celem jego miało być oderwanie Kościoła polskiego od Rzymu. Sejm domagał się także zgody na wprowadzenie języka narodowego do liturgii. Zażądano zgody na udzielanie komunii pod dwiema postaciami i na zniesienie celibatu księży. Postulaty te zostały opracowane przez Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Papież Paweł IV odrzucił żądania sejmu.
Paweł IV zmarł w Rzymie, a jego ciało zostało złożone w kościele S. Maria Sopra Minerva.

Pius IV, pontyfikat: 25 XII 1559 - 9 XII 1565
Jan Anioł de Medici przyszedł na świat 31 marca 1499 roku w Mediolanie. Był synem notariusza. Od Pawła III otrzymał funkcję gubernatora Państwa Kościelnego. 14 grudnia 1545 roku został mianowany arcybiskupem Raguzy na Sycylii, następnie 8 kwietnia 1549 roku kardynałem-prezbiterem przy S. Prisca. Był również komisarzem wojsk papieskich na Węgrzech i w Siedmiogrodzie.
Po śmierci Pawła IV trwające prawie trzy miesiące konklawe wybrało na papieża Jana Anioła de Medici, który, koronowany, przyjął imię Pius IV.
Nowy papież zmienił sposób zarządzenia Państwem Kościelnym. Wprowadził nowe podatki, cofnął wyroki wydane na wędrujących mnichów. Ograniczył władzę rzymskiej inkwizycji i zrewidował Indeks ksiąg zakazanych.
Pius IV wznowił obrady soboru w Trydencie, które zostały przerwane w 1552 roku. Na obradach przyjęto kanony dotyczące Eucharystii jako pamiątki i powtórzenia ofiary Chrystusa. Sobór ustanowił kanony dotyczące sakramentu kapłaństwa. W przyjętym schemacie określono: sposób nominacji i zadania kardynałów, organizację synodów i seminariów diecezjalnych, wizytacje diecezji przez biskupa, reformę kapituł i zakonów.
Pius IV nie rozstrzygnął kwestii celibatu księży, ale też nie wyraził zgody na małżeństwo kapłanów, co proponował uprzednio cesarz. Dekret Tametsi określił warunki ważności zawarcia sakramentu małżeństwa. Zapisano kanony dogmatyczne, dotyczące czyśćca, odpustów i kultu świętych. Pius IV zakończył sobór powszechny w Trydencie 4 grudnia 1563 roku. Dekrety soborowe zostały przez papieża zatwierdzone bullą Benedictus Deus z 30 czerwca 1564 roku. Do interpretacji i realizacji dekretów soborowych papież powołał w 1564 roku kongregację kardynałów. Jednym ze skutków soboru było przygotowanie do druku pierwszego katolickiego katechizmu. Pius IV polecił rozpowszechnianie nowego, trydenckiego wyznania wiary. 31 stycznia 1560 roku papież mianował młodego 21-letniego Karola Boromeusza na kardynała i arcybiskupa Mediolanu. Nominacja ta okazała się bardzo pożyteczna dla Kościoła. Podczas pontyfikatu Piusa IV, w 1560 roku Maria Szkocka została ścięta w Anglii.
Pius IV odnowił działalność Uniwersytetu Rzymskiego i ustanowił wydawnictwo w Rzymie, którego zadaniem był druk teksów autorów chrześcijańskich. Wzmocnił fortyfikację zamku św. Anioła i polecił wybudowanie podziemnego przejścia z zamku do Watykanu. Kontynuował budowę kopuły bazyliki św. Piotra i kościoła S. Maria degli Angeli.
W Polsce dekrety Soboru Trydenckiego zostały przyjęte na sejmie w Parczewie w sierpniu 1564 roku przez króla Zygmunta II Augusta. W 1564 roku kardynał Stanisław Hozjusz sprowadził na Warmię jezuitów.
Pius IV zmarł i został pochowany w Rzymie, w Bazylice św. Piotra. W 1583 roku jego zwłoki przeniesiono do kościoła S. Maria degli Angeli. Była to realizacja jego ostatniej woli, ponieważ za życia chciał, aby spoczęły one właśnie w tym miejscu.

Powrót do Menu papieży

Dalszy ciąg